fot. arch. ITVM

                  Rok 2026 przyniesie jedne z najpoważniejszych zmian w prawie drogowym ostatnich lat. Nowe regulacje, które właśnie wchodzą w życie, mają jeden zasadniczy cel: poprawę bezpieczeństwa na polskich drogach i zdecydowaną walkę z najbardziej niebezpiecznymi zachowaniami kierowców. Ustawodawca nie ukrywa, że kończy się era pobłażliwości wobec nielegalnych wyścigów, brawurowej jazdy i lekceważenia sądowych zakazów.

Surowe prawo karne: nielegalne wyścigi i brawura pod lupą

Kluczowe zmiany wprowadza ustawa z 4 grudnia 2025 r., która weszła w życie 29 stycznia 2026 r. (część przepisów zacznie obowiązywać od 30 marca). Nowelizacja kodeksu karnego po raz pierwszy wprost definiuje pojęcie nielegalnego wyścigu pojazdów mechanicznych. Oznacza to, że Policja i sądy zyskują jasne narzędzie do kwalifikowania takich zdarzeń jako przestępstw.

Karalne stało się nie tylko organizowanie, ale także prowadzenie i sam udział w nielegalnych wyścigach – nawet wtedy, gdy nie doszło do wypadku. Odpowiedzialność ponoszą zarówno organizatorzy, jak i kierowcy biorący udział w rywalizacji na drogach publicznych.

Nowością jest również wprowadzenie przestępstwa tzw. jazdy brawurowej. Odpowie za nie kierowca, który jednocześnie rażąco przekroczy prędkość, naruszy inne zasady bezpieczeństwa i narazi innych na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia. Co istotne, do pociągnięcia do odpowiedzialności nie jest wymagany wypadek.

Dożywotni zakaz i przepadek pojazdu

Ustawodawca zdecydowanie zaostrzył także sankcje za najpoważniejsze przestępstwa drogowe. W przypadku spowodowania śmiertelnego wypadku podczas nielegalnego wyścigu, jazdy brawurowej lub w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów, sąd będzie wymierzał znacznie surowsze kary.

Najdalej idącą zmianą jest wprowadzenie obligatoryjnego dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów wobec osób, które złamały wcześniej orzeczony zakaz. Równolegle zaostrzono odpowiedzialność majątkową: kierowcy prowadzący pojazd z zawartością alkoholu co najmniej 1,5 promila muszą liczyć się z obowiązkowym przepadkiem samochodu.

Nowe wykroczenia: odpowiedzialni także widzowie

Zmiany objęły również kodeks wykroczeń. Odpowiedzialność poniosą nie tylko kierowcy, ale także organizatorzy i uczestnicy nielegalnych „spotów” i zlotów motoryzacyjnych. Karalne stało się m.in. umyślne uczestnictwo w takich wydarzeniach, udział w nielegalnym wyścigu w charakterze pasażera lub widza, a także celowe driftowanie czy jazda „na jednym kole”.

Dodatkowo przepisy prawa o ruchu drogowym wprowadzają obowiązek zgłaszania spotkań motoryzacyjnych, w których bierze udział więcej niż 10 pojazdów, jeśli odbywają się one w przestrzeni publicznej. W przypadku driftu lub jazdy na jednym kole Policja zatrzyma prawo jazdy na trzy miesiące – te regulacje zaczną obowiązywać od 30 marca 2026 r.

Młodzi kierowcy, kaski i hulajnogi

Druga istotna nowelizacja, uchwalona 17 października 2025 r., wejdzie w życie 3 marca 2026 r. i ma charakter bardziej systemowy. Przepisy umożliwią uzyskanie prawa jazdy kategorii B już 17-latkom, pod warunkiem jazdy w obecności doświadczonego opiekuna.

Zmiany dotkną również nadzoru nad prędkością – prawo jazdy będzie można stracić za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h także poza obszarem zabudowanym, na jednojezdniowych drogach dwukierunkowych.

Od 3 czerwca 2026 r. dzieci i młodzież do 16. roku życia będą zobowiązani do noszenia kasków ochronnych podczas jazdy rowerem, hulajnogą elektryczną i innymi urządzeniami transportu osobistego. Podniesiono także minimalny wiek użytkowników hulajnóg – z 10 do 13 lat. Zmodyfikowano ponadto zasady okresu próbnego dla młodych kierowców; nowe regulacje w tym zakresie zaczną obowiązywać od 3 września 2026 r.

Bezpieczeństwo zamiast brawury

Pakiet zmian jasno pokazuje kierunek obrany przez ustawodawcę: mniej tolerancji dla brawury, więcej ochrony dla najsłabszych uczestników ruchu. Nowe przepisy mają nie tylko karać, ale przede wszystkim odstraszać i zapobiegać tragediom, które co roku rozgrywają się na polskich drogach. Czy okażą się skuteczne – pokażą najbliższe lata.