Mysłowice przypominają historię strażaków. Nowa wystawa o górnośląskim pożarnictwie już w czwartek

             W czwartek, 14 maja, o godz. 18.00 w Muzeum Miasta Mysłowice oraz Centralnym Muzeum Pożarnictwa odbędzie się otwarcie nowej wystawy poświęconej historii górnośląskiego pożarnictwa. Wydarzenie organizowane jest w ramach 204. Muzealnego Czwartku, a udział w nim jest bezpłatny.

W programie zaplanowano wykłady historyczne, oficjalne otwarcie ekspozycji oraz spotkanie uczestników przy poczęstunku. O dziejach straży pożarnych na Górnym Śląsku opowiedzą historycy Dariusz Falecki i Michał Figzał.

Wystawa przypomina, że Mysłowice odegrały wyjątkową rolę w rozwoju zorganizowanej ochrony przeciwpożarowej na Śląsku. To właśnie tutaj w 1876 roku powstał Górnośląski Związek Straży Pożarnych – jedna z najważniejszych organizacji strażackich w regionie przemysłowym ówczesnych Prus.

Od wielkich pożarów do nowoczesnych straży

Początki nowoczesnego pożarnictwa na Śląsku sięgają połowy XIX wieku. Seria tragicznych pożarów zmusiła władze do tworzenia profesjonalnych oddziałów gaśniczych. Jedną z kluczowych postaci tamtego okresu był Johannes Hellmann, uznawany za ojca śląskiego pożarnictwa. Organizował on pierwsze ochotnicze straże pożarne m.in. w Nysie i Gliwicach.

W Mysłowicach już w 1864 roku powstał Związek Ochotniczej Straży Pożarnej i Ratunkowej. Miasto szybko stało się wzorem organizacji dla innych miejscowości regionu. Do Mysłowic przyjeżdżali działacze z Katowic, Siemianowic Śląskich czy Tarnowskich Gór, by uczyć się, jak tworzyć własne jednostki.

Dwanaście lat później, w 1876 roku, utworzono Górnośląski Związek Straży Pożarnych, który integrował jednostki z całego przemysłowego regionu.

Strażacy i historia Górnego Śląska

Historia straży pożarnych na Górnym Śląsku nierozerwalnie splatała się z wydarzeniami politycznymi. Po I wojnie światowej wielu strażaków angażowało się w powstania śląskie, a po podziale regionu w 1922 roku polscy działacze przejmowali jednostki pożarnicze na terenach przyłączonych do Polski.

W okresie międzywojennym straże pożarne były nie tylko formacją ratowniczą, ale także ważnym ośrodkiem życia społecznego i patriotycznego. W Mysłowicach działały liczne jednostki OSP, a w 1936 roku utworzono nawet żeński oddział straży pożarnej.

Mysłowice centrum szkolenia strażaków

Po II wojnie światowej miasto stało się ważnym ośrodkiem szkolenia strażaków. W budynkach dawnej straży kopalnianej działała Podoficerska Szkoła Pożarnicza, przygotowująca kadry dla zakładów pracy i ochotniczych straży pożarnych.

To również w Mysłowicach powstało w 1975 roku Muzeum Pożarnictwa – dziś największa tego typu placówka w Polsce i jedna z największych w Europie. Jej inicjatorem był mjr poż. Henryk Chruzik, pasjonat historii strażackiej, który przez lata gromadził unikatowe eksponaty związane z pożarnictwem.

Przed wielkim jubileuszem

Nowa wystawa jest także zapowiedzią ważnej rocznicy. W 2026 roku przypada 150-lecie założenia Górnośląskiego Związku Straży Pożarnych. Z tej okazji Muzeum Miasta Mysłowice, Centralne Muzeum Pożarnictwa oraz Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej przygotowują szereg wydarzeń i publikacji poświęconych historii strażactwa w regionie.

Jednym z najważniejszych wydarzeń będzie przekazanie nowego sztandaru Komendzie Miejskiej PSP w Mysłowicach, zaplanowane na 19 maja.

Program wydarzenia – 14 maja

• 18.00 – przywitanie gości
• 18.10 – wykład „Górnośląski Związek Straży Pożarnych 1876–1945” – Dariusz Falecki
• 18.30 – wykład „Działalność związków straży pożarnych na Górnym Śląsku po 1945 r.” – Michał Figzał
• 18.50 – otwarcie wystawy
• 19.00 – poczęstunek

Wstęp na wydarzenie jest darmowy.

źródło: MMM