Narodowego Dzień Powstań Śląskich za nami, dlatego warto przypomnieć historię wyjątkowego miejsca, które zapisało się na kartach regionalnej pamięci. To właśnie w Słupnej, obecnie będącej częścią Mysłowic, stanął pierwszy pomnik poświęcony uczestnikom Powstań Śląskich na Górnym Śląsku.

Inicjatywa budowy monumentu narodziła się tuż po zakończeniu walk o polskość Śląska. Jej głównym pomysłodawcą był Franciszek Kawa, który nie tylko ufundował pomnik, ale również opracował jego projekt. W realizację przedsięwzięcia zaangażowali się także Czesław Habryka, Jan Warwas, Józef Łytko, Jan Pajączek, Franciszek Nowakowski, Konstanty Bętkowski oraz Józef Musiał.

Budowę wsparł Falkenhayn, wicedyrektor kopalni „Mysłowice”, dzięki któremu dostarczono niezbędne materiały budowlane, w tym trzy tysiące cegieł i cement. Monument miał również symboliczny wymiar. Do wykończenia jego zewnętrznej części wykorzystano odłamki granitu pochodzące ze zbombardowanej podczas I Powstania Śląskiego wieży Bismarcka.

Za wykonanie robót odpowiadali Teodor Koźlik, miejski inżynier, Rudolf Koźlik, zawiadowca stacji kolejowej, oraz murarz Augustyn Sobania. W pracach pomocniczych uczestniczyli sami powstańcy, dla których budowany pomnik był wyrazem hołdu dla poległych towarzyszy broni.

Uroczyste poświęcenie monumentu odbyło się w 1922 roku, w rocznicę wybuchu I Powstania Śląskiego. Aktu tego dokonał proboszcz mysłowickiej parafii ks. Ernest Besler.

Na tablicy pamiątkowej umieszczono nazwiska mieszkańców gminy Brzęczkowice-Słupna, którzy oddali życie w powstańczych walkach. Byli to: Stanisław Drobiec, Wiktor Jamrozy, Jakub Jamrozy, Maksymilian Ziaja, Wilhelm Goj, Jan Malcherek, Rudolf Kubica, Józef Targol oraz Tomasz Goj.

Pomnik stał przy dawnej drodze łączącej Słupną z Brzęczkowicami. Niestety nie przetrwał do naszych czasów. Choć sam monument zniknął z krajobrazu miasta, pamięć o jego twórcach i bohaterach upamiętnionych na tablicy pozostaje ważnym elementem lokalnej historii oraz dziedzictwa Powstań Śląskich.

Narodowy Dzień Powstań Śląskich jest okazją, by przypominać o takich miejscach i ludziach, którzy swoją determinacją oraz poświęceniem przyczynili się do kształtowania polskiej tożsamości Górnego Śląska.

POWIĄZANE ARTYKUŁYWIĘCEJ OD AUTORA